Sustrai Erakuntza Fundazioak eta Stop Biogas Arroniz Plataformak parte hartu dute «Pobles vius o territori de merdes? Bioeconomia i colonialismes interns a la Catalunya rural» jardunaldietan, Pobles Vius (Herriak Bizirik) Plataformak antolatuta. Jardunaldiak urriaren 16an eta 17an egin ziren, Rufean (Lleida).
Beste lurraldeetan gertatzen den antzera, Ponent eskualdea biogasezko makroplanten presioa jasaten ari da. Jardunaldi hauen bidez, landa eremuetan zabaltzen ari diren energia, industria eta hondakinen kudeaketa proiektu handi hauen atzean dauden botere eta dominazio harremanei buruzko hausnarketa eta eztabaida gune bat ireki nahi izan dute. Inposatzen ari zaigun “trantsizio energetikoaren” ereduan landa-eremuek zer zeregin duten eta zer tarte duten eraikitzeko pentsatzera eta eztabaidatzera behartzen gaituen kontua da.
Jardunaldi hauen ardatz nagusietako bat kolonialismo energetikoaren eta lurralde-kolonialismoaren auzia izan da: nork zehazten duen proiektu horien beharra, nork aztertzen dituen alternatiba ezberdinak, nork erabakitzen duen, nork lortzen dituen etekinak, nork jasaten dituen inpaktuak. Saio horretan, Sustrai Erakuntza Fundazioak eta Stop Biogas Plataformak, GEPEC bezalako beste erakunde batzuekin batera, lurralde-salerosketaren eskuliburua garatu zuten, makroproiektu horiek dakartzaten konbentzitzeko, presioa egiteko, araudia aldatzeko edo judizializatzeko estrategiak aztertuz.
Era berean, saioetan bereziki aztertu da biogasari lotutako kolonialismo energetikoa, eta zalantzan jarri dira modu kritikoan bioekonomiari lotutako iraunkortasun-promesak, bai eta erauzketa-ereduekin, eredu produktibistekin eta neokolonialekin duten lotura ere. Azterketa horretatik abiatuta, argi dago landa-ereduari eta herrietako bizitza jasangarri egiteko behar diren baldintzei buruzko hausnarketa sakona egin behar dela. Non geratzen da despopulazioaren aurkako borrokaren diskurtsoa, aldi berean herriak beren bizi-kalitatea, baliabideak eta beren etorkizunari buruz erabakitzeko gaitasuna kolokan jartzen dituzten proiektuen menpe badaude? Nola egingo diogu aurre beharrezkoa den hiri-deskontzentrazioari? Zer alderdi kontserbatu eta sustatu behar dira landa-bizitzan, eremu hori ez dadin desitxuratuta geratu oraingo eta etorkizuneko aldaketekin? Landa-eskualdeek “trantsizio energetikoaren” eredu nagusiari lotutako azpiegiturak eta inpaktuak bere gain hartzera mugatu behar dute, ala herritarren beharrei erantzungo dien eredu bihur daitezke?
Horiek guztiak hausnartu eta aurre egiteko irekita geratu diren gaiak. Bide horretan, lurralde ezberdinetako erakundeen arteko harremanak estutzeko balio izan dute jardunaldiek, eta elkar laguntzatik eta elkarlanetik, datozen hilabeteetan elkarrekin lan egiteko aukera emango digu.
